(untitled) (Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 2025)
Tirik organizmlar tarkibidagi anorganik va organik moddalar ularning hayot faoliyati uchun asosiy kimyoviy negizni tashkil etadi. Har bir tirik hujayra o‘z faoliyatini davom ettirishda bu ikki turdagi moddalarning muvozanatiga tayanadi. Organik moddalar energiya manbai va tuzilma elementi sifatida xizmat qilsa, anorganik moddalar hujayra ichki muhitining barqarorligini ta’minlaydi. Bugungi kunda biologiya va biokimyo fanlari tirik moddalarning 96 foizini tashkil etuvchi elementlar — uglerod, vodorod, kislorod va azotning o‘zaro nisbatini chuqur o‘rganmoqda. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, o‘simlik to‘qimalarida suvning miqdori 70 foizdan ortiq, hayvon organizmlarida esa bu ko‘rsatkich o‘rtacha 60 foizni tashkil etadi. Bu anorganik birikmalarning hayotiy jarayonlardagi ustuvor rolini tasdiqlaydi. Shu bilan birga, organik moddalarning xilma-xilligi tiriklikning molekulyar darajadagi murakkabligini ko‘rsatadi. Hozirgi zamon biotexnologiyasi bu moddalarning o‘zaro almashinuvini, sintezini va parchalanishini nazorat qilish orqali tibbiyot, qishloq xo‘jaligi hamda oziq-ovqat sanoatida muhim natijalarga erishmoqda. Ushbu maqolada tirik organizmlar tarkibidagi anorganik va organik moddalar tasnifi, ularning biologik ahamiyati hamda hayot jarayonlaridagi o‘zaro bog‘liqligi tahlil etiladi.