ZAMONAVIY TARAQQIYOT SHAROITIDA O’SMIRLARNING STRESSGA MUNOSABATINI BELGILOVCHI SHAXS SIFATLARI

Dilnoza Nazarova Eraliyevna Dilnoza Nazarova Eraliyevna

Nizomiy nomidagi O’zbekiston Milliy Pedagogika Universiteti Tarix kafedrasi dotsenti, tarix fanlari falsafa doktori (PhD)

Toshova Sharofat Jabbor qizi

Nizomiy nomidagi O’zbekiston Milliy Pedagogika Universiteti “Psixologiya” fakulteti magistranti

Keywords: o‘smirlik davri, stress, shaxs sifatlari, zamonaviy taraqqiyot, emotsional barqarorlik


Abstract

Ushbu maqolada zamonaviy taraqqiyot sharoitida o‘smirlarning stressga munosabatini belgilovchi shaxs sifatlarining psixologik xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Hozirgi davrda ijtimoiy hayotning intensivligi, raqamli texnologiyalarning keng tarqalishi, axborot oqimining ko‘pligi hamda ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri o‘smirlarning emotsional holati va stressga bardoshliligiga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatmoqda. Shunday sharoitda o‘smirlarning shaxs sifatlari – o‘ziga ishonch, irodaviy barqarorlik, moslashuvchanlik, emotsional nazorat, ijtimoiy faollik, empatiya va kommunikativ qobiliyat – ularning stress holatlariga munosabatini aniqlovchi muhim psixologik omillar sifatida namoyon bo‘ladi.Maqolada o‘smirlarning stressni idrok etish va unga munosabat bildirish jarayonlari, ularning yoshga xos psixologik xususiyatlari bilan bog‘liq holda o‘rganiladi. Tadqiqotda zamonaviy taraqqiyot jarayonida o‘smirlarning stressga moslashuvi, ichki resurslarni safarbar etish mexanizmlari hamda stressga qarshi kurashishning individual strategiyalari tahlil qilingan. Shuningdek, o‘smir shaxsining psixologik yetukligini ta’minlovchi omillar, stressni boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirishda ta’lim-tarbiya muassasalari va oila muhitining roli ham yoritiladi.Maqolada keltirilgan nazariy va amaliy xulosalar o‘smirlarning psixologik barqarorligini rivojlantirish, stressni samarali boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirish hamda shaxs sifatlarini tarbiyalashda psixologik-pedagogik amaliyot uchun ilmiy asos yaratadi


References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF–4947-sonli Farmoni — Harakatlar strategiyasi.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-sonli Farmoni — Taraqqiyot strategiyasi.

3.Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. – New York: W.W. Norton & Company.

4. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. – New York: Springer Publishing Company.

5. Selye, H. (1976). The Stress of Life. – New York: McGraw-Hill.

6. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York: W.H. Freeman and Company.

7. Schwartz, S. H. (2012). An Overview of the Schwartz Theory of Basic Values. – Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1–20.

8. Compas, B. E., Jaser, S. S., Dunbar, J. P., Watson, K. H., Bettis, A. H., Gruhn, M. A., & Williams, E. K. (2014). Coping and emotion regulation: Implications for understanding depression during adolescence. Behaviour Research and Therapy, 61, 111–119.

9. World Health Organization (WHO). (2020). Adolescent mental health and well-being. – Geneva.

10. Karimova, V. M. (2019). Yosh davrlari psixologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.

11. Murodova, D. Q. (2021). Stress va emotsional barqarorlik psixologiyasi. – Toshkent: “Fan va texnologiya” nashriyoti.

112. Abdullayeva, Z. R. (2023). Zamonaviy texnologiyalar ta’sirida o‘smirlarning psixologik moslashuvi. Pedagogika va psixologiya innovatsiyalari jurnali, №4, 78–85-betlar.