Multidisciplinary Journal of Science and Technology

OILAVIY ZO‘RAVONLIK VA SOMATIK HUQUQLAR: JISMONIY DAXLSIZLIKNI HIMOYA QILISHNING AMALIY CHORALARI

Saidkomilova Sevinchoy Hamza qizi

Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti Ijtimiy-iqtisodiy fanlar fakulteti Yurisprudensiya yo’nalishi talabasi

##semicolon## Oilaviy zo‘ravonlik##common.commaListSeparator## somatik huquqlar##common.commaListSeparator## jismoniy daxlsizlik##common.commaListSeparator## inson huquqlari##common.commaListSeparator## himoya orderi

---

सार

Mazkur maqolada oilaviy zo‘ravonlik muammosi somatik huquqlar — ya’ni insonning jismoniy daxlsizligi, sog‘lom tana huquqi va tibbiy aralashuvdan himoyalanish erkinligi bilan bevosita bog‘liq holda tahlil qilinadi. Shaxsning jismoniy daxlsizligi fuqarolik va inson huquqlarining eng muhim tamoyillaridan biri bo‘lib, har qanday shakldagi zo‘ravonlik ushbu prinsipning buzilishi hisoblanadi. Maqolada oilaviy zo‘ravonlikning huquqiy, psixologik va ijtimoiy omillari, shuningdek, O‘zbekiston qonunchiligida bu holatlarga qarshi kurashishning mavjud mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, somatik huquqlarni ta’minlashda davlat, sud organlari va ijtimoiy institutlarning o‘rni, himoya orderi tizimi, reabilitatsiya markazlarining ahamiyati va amaliyotdagi kamchiliklar yoritiladi. Maqola yakunida oilaviy zo‘ravonlikning oldini olish va jismoniy daxlsizlikni kafolatlash bo‘yicha taklif va tavsiyalar keltiriladi.

---

##submission.citations##

1. Karimov I.A. Inson manfaatlari — hamma narsadan ustun. Toshkent: O‘zbekiston, 2015.

2. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. “Oilaviy zo‘ravonlikning turlari va ularning huquqiy bahosi”, 2023-yil.

3. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 2023-yil tahriri.

4. “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun, 2019-yil 2-sentabr.

5. BMT Inson huquqlari bo‘yicha umumjahon deklaratsiyasi, 1948-yil.

6. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 2023-yil tahriri.

7. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi, 100-modda.

8. United Nations Women Report. Global estimates of violence against women, 2022.

9. “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun, 2019-yil 2-sentabr.

10. “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun, 21-modda, 2019-yil.

11. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ma’lumotlari, 2024-yil.

12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi statistik byulleteni, 2023-yil.

13. SSV Reabilitatsiya markazlari faoliyati to‘g‘risidagi hisobot, 2023-yil.

14. BMTning CEDAW Konvensiyasi, 1979-yil.

15. WHO Report. Responding to intimate partner violence and sexual violence against women, 2021.

16. The Law No. 6284 on Protection of Family and Prevention of Violence against Women, Turkey, 2012.

17. O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va ijtimoiy himoya vazirligi hisobotlari, 2023-yil.

18. Karimov, A. “Huquqiy madaniyat va inson huquqlari himoyasi”. – Toshkent: Adolat, 2020.

19. United Nations Human Rights Council. “Guidelines on Domestic Violence Prevention”, 2020.

20. Toshpulatova, M. “Oila va jamiyatda ayollar huquqlarini himoya qilishning ijtimoiy mexanizmlari”. – Toshkent: Huquq nashriyoti, 2021. – 154 bet.